Aflevering 305 – Freedom and Whisky

Datum: 2017-10-22 15:29:16
17
0
  

Auteur:
Regisseur:
Duur:
54 min
Uitzenddatum:
8 oktober 2017

Met elke stap die Claire verder richting de print shop zette, was ik ervan overtuigd dat de aflevering afgelopen zou zijn. Laat het nog niet over zijn, alsjeblieft, geef me meer! En gelukkig kregen we ook meer. Vol van emoties raakte Claire het uithangbord bij Jamie’s winkel aan, heeft ze hem na al die jaren echt weten te vinden? Langzaam loopt ze het trappetje op richting de deur, nog even strijkt ze met haar vingers over haar haar om de kleine springende haartjes recht te strijken. Zal hij haar nog herkennen? Voorzichtig kijkt ze door de deur naar binnen, de zaak lijkt leeg te zijn. Opeens hoort ze een bekende stem: Is that you Geordie? Please, laat deze aflevering nooit eindigen.

In deze vijfde aflevering, Freedom and Whisky, zien we Claire worstelen met het idee om terug te keren naar de achttiende eeuw en haar dochter Brianna achter te laten. Schrijfster Toni Graphia vertelt dat deze aflevering eigenlijk in eerste instantie een aflevering vormde samen met de vorige aflevering, Of Lost Things. In die aflevering zouden we dan zowel Jamie zien uitgroeien tot vader op Helwater en Claire afscheid zien nemen van Brianna.

Het script werd echter al snel zo uitgebreid, dat Toni besloot de aflevering in tweeën te splitsen, met in een aflevering het verhaal van Jamie centraal en in de ander het perspectief van Claire: “Ik vond beide verhalen geweldig. Bij het ene stond Jamie centraal en bij het andere Claire. Hoe kun je tussen hen kiezen? Ik wilde echt graag beiden doen. Ik wilde graag laten zien hoe moeilijk Claire het vindt om haar dochter achter te laten om Jamie te vinden, maar wilde me ook verder verdiepen in Jamie’s verhaal.”

Gelukkig heeft Toni deze beslissing gemaakt. Het is bijna niet voor te stellen hoe vol deze aflevering was geweest als beide verhaallijnen hierin verworven moesten worden. De vorige aflevering liet ons echter achter met het idee dat Claire, Brianna en Roger de achttiende-eeuwse Schot nooit terug zouden kunnen vinden. Claire en Brianna vertrokken weer terug richting Boston om daar het gewone leven weer op te pakken. Hoe is Claire dan toch weer bij Jamie terecht gekomen?


De aflevering begint in Boston, waar Claire zo te zien verwikkeld is in een complexe operatie. Waar Joe Abernathy, de vriend die Claire tijdens haar studie heeft opgedaan, wil stoppen, gaat Claire juist een stapje verder. We zien Claire dan ook als een serieuse arts, die het beste voor haar patiënten over heeft. Ze blijkt heel wat skills als chirurg te hebben opgebouwd. Graphia beschrijft in haar script dat Claire een tumor van de lever weet te verwijderen, een perfecte opening voor deze aflevering om te laten zien hoeveel Claire is gegroeid: “Ik wilde graag Claire als chirurg laten zien, dus ik dacht dat dit een goede opening zou zijn. Iedereen krijgt een chirurgisch masker op, zodat het een soort verrassing kon zijn als we laten zien dat Claire de rockster in de operatiekamer is.”

Het is niet heel erg duidelijk te zien om welke patiënt het precies gaat. In eerste instantie dacht ik dat het ging om Harry Greenbaum, de patiënt waarover Joe belde in de vorige aflevering. In het script staat echter geschreven dat het gaat om een vrouwelijke patiënt van rond de vijftig, geen Harry dus. Volgens Graphia was dit in het originele script juist wel het geval, ze had zelfs een hele verhaallijn rondom deze Harry geschreven. “Hij had zelfs een vrouw genaamd Martha. Maar doordat we de tijdlijn van deze aflevering enkele maanden hebben verschoven, moesten we een andere patiënt kiezen. We hadden die zielige Harry niet langer kunnen laten wachten.”

143_image_3
143_image_4
143_image_5
previous arrow
next arrow

Terwijl we Claire weer terug aan het werk zien, probeert ook Brianna haar eigen leven weer op te pakken. Ze zit in college waar professor David Brown een lectuur geeft over de perceptie van geschiedenis (leuk feitje is dat de professor genoemd is naar een producent van Outlander). Er kan nog zoveel geschreven staan in de geschiedenisboeken, dit wil echter niet zeggen dat het ook daadwerkelijk zo gebeurd is. Wat is geschiedenis? Iedereen heeft geschiedenis nodig, maar het verandert aan de hand van wie het vertelt. Geschiedenis is niet te vertrouwen.

Erg geïnteresseerd blijkt Brianna niet te zijn in de les, ondertussen zit ze verveeld wat in haar schrift te tekenen. Het laat zien dat Brianna momenteel niet erg bezig is met de lessen, vooral niet na wat ze geleerd heeft over haar eigen geschiedenis, die ook een leugen blijkt te zijn. Hoewel Brianna niet naar haar docent lijkt te luisteren, zijn wij geïnteresseerd in de namen die Brown heel nonchalant lijkt te noemen, zoals William Dawes, Paul Revere en Samuel Prescott. Zijn dit misschien kleine easter eggs naar gebeurtenissen die we in de komende seizoenen nog zullen zien uitspelen? Het gaat namelijk over de nacht van 18 april 1775.

Na de les wil Brown graag nog even met Brianna praten. Ze blijkt voor al haar vakken onvoldoendes te halen en lijkt niet erg aanwezig te zijn in de les. Brown wil als oude vriend van haar vader Frank juist zien dat het goed met haar gaat, hij voelt een soort verantwoordelijkheid over haar. Wat is er veranderd? Nou, probeer dat maar eens uit te leggen… De ongeloofwaardigheid van het verhaal maakt het voor Brianna moeilijk om haar emoties met anderen te delen.

143_image_6
143_image_7
143_image_25
143_image_24
previous arrow
next arrow

Wanneer Brianna weer haar huis binnenstapt, zien we dat het gesprek met Brown over haar vader gevoelens van verlies heeft aangewakkerd. Langzaam loopt ze door het huis heen, waar ze herinneringen opdoet aan Frank. Hij mag dan wel niet haar biologische vader blijken, hij heeft wel al die jaren voor haar gezorgd alsof ze zijn echte dochter was. Brianna loopt naar de kerstboom in de hoek en raakt een zelfgemaakt ornament aan met de woorden: ‘Brianna’s First Christmas 1948′. Opvallend hierbij is dat ook de themamuziek van Frank wordt ingezet, dezelfde melodie die we bijvoorbeeld hoorden toen Claire samen met Frank het vliegtuig uitstapte om samen een nieuw leven te bouwen in Boston. Wat missen wij ook Tobias Menzies!

Door juist deze gevoelens van verlies te combineren met de periode van kerst, feestdagen waarop de meeste mensen met hun geliefden samen willen zijn, wordt het verdriet groter. Graphia beschrijft in het script dat dit eigenlijk eerst helemaal niet het geval was:

Het voelde alsof er iets ontbrak in het script en bedacht toen dat Kerstmis een perfecte gelegenheid zou zijn om de emoties en het verhaal samen te laten komen. Ik weet nog dat ik Matt op het laatste moment opbelde om te zeggen dat deze aflevering zich rond de kerstperiode zou afspelen. Er was een lange stilte aan de andere kant, waarna de kerstbomen besteld werden.

Ik hield mijn adem in totdat ik een paar dagen later een telefoontje terugkreeg. Ik was heel erg zenuwachtig, maar al snel hoorde ik ‘It’s beginning to look a lot like Christmas’. Nog bedankt aan Matt en Gary Steele voor het regelen van het snelste kerstfeest in de geschiedenis van de televisie!

143_image_8
143_image_9
143_image_10
previous arrow
next arrow

Terug in het ziekenhuis zit de dag van Claire er alweer op, ze is bijna laar om naar huis te gaan en drinkt nog iets met Joe. Nog steeds is Joe erg nieuwsgierig over wat zich precies in Schotland heeft afgespeeld. Heeft ze daar toevallig een man ontmoet? Claire ademt een keertje diep in. Hierover heeft ze nooit met iemand gesproken, behalve met Brianna en Roger en zelfs dat is nog nieuw. Ze besluit een tipje van de sluier op te lichten en vertelt dat ze ooit een Schot heeft ontmoet, maar vervolgens beiden hun eigen weg zijn gegaan. Lijkt me een duidelijke, bondige samenvatting van de eerste paar afleveringen.

In het boek is Claire enkel gedurende drie hoofdstukken in Boston om zich voor te bereiden op haar reis door de stenen. Voor de televisieserie heeft Graphia ervoor gekozen een gesprek tussen Joe en Claire uit het boek in drie delen op te splitsen. Volgens de schrijfster laat juist dit deel zien dat Claire speelt met het idee om terug te gaan. Eindelijk stelt Claire zich open voor haar beste vriend. En natuurlijk houden we van Joe wanneer hij zegt: Fuck fate.


Eenmaal thuis dropt Brianna bij Claire het nieuws dat ze haar studie aan Harvard wil stoppen. Zoals uit het gesprek met de docent al bleek, lukt het Brianna niet om zich zomaar weer aan te passen aan het ‘normale’ leven. Alles wat voor haar gedurende haar leven normaal heeft aangevoeld, bleek opeens een leugen. Wie ben ik? En wat moet ik geloven? Claire is het hier niet mee eens, die studie is haar leven. Een begrijpelijke positie aangezien Claire zelf ook alles voor haar studie heeft moeten geven. Ze wil haar dochter dit niet zomaar zien opgeven. De twee raken in een verhitte discussie.

En laat nou juist op dat moment Roger voor de deur staan. De arme ziel, hij komt altijd ongelegen tussen Claire en Brianna in te staan. Wanneer Roger aanbelt, hoort hij de dames binnen al tegen elkaar schreeuwen. Zal hij zich nog bedenken? Hij heeft nu eenmaal de reis naar Boston vanuit Schotland al gemaakt, hij ademt een keer diep in en belt nog een keer aan. Opeens trekt Brianna agressief de deur open. Haar stemming slaat echter helemaal om wanneer ze Roger ziet staan.

Even is het ongemakkelijk, maar al snel blijkt dat Claire en Brianna zich niet zo zeer meer schamen tegenover Roger. Brianna besluit te vertrekken, waarna Roger alleen met Claire achterblijft. Waarschijnlijk niet helemaal de binnenkomst die hij zo geoefend had thuis, in het vliegtuig en in de taxi. Hij eindigt alleen met Claire aan een maaltijd en verzint een excuus voor zijn bezoek. Net als Brianna heeft ook hij zijn eerste kerst zonder zijn vader. Ook Roger moet zich aanpassen aan de situatie en nieuwe kersttradities starten.

Verder in het gesprek tussen Claire en Roger blijkt al snel de echte reden waarom hij gekomen is, hij heeft Jamie gevonden. Uit zijn tas haalt hij een artikel met een quote: Feedom and Whisky gang togheter. Zoals we in de vorige aflevering al te weten kwamen, was dit een zin uit een gedicht dat Claire vaak aan Jamie voordroeg (ik vind het hierbij wel jammer dat we dit niet daadwerkelijk in afgelopen seizoenen gehoord hebben, dat zou de herkenning en het plezier voor ons zoveel groter hebben gemaakt). Maar goed, dat specifieke gedicht was op dat moment nog niet geschreven. Robert Burns was slechts zes jaar oud in 1765 en enkel iemand met kennis van de toekomst had dit kunnen schrijven, Alexander Malcolm.

143_image_16
143_image_17
143_image_18
previous arrow
next arrow

Wauw! Wat eerst onwerkelijk leek, kruipt nu steeds dichterbij. De mogelijkheid om terug te keren naar Jamie. Claire reageert daarbij echter niet helemaal op de manier zoals Roger had verwacht. I never asked you to do this, zegt Claire op een scherpe manier tegen Roger. I could have lived the rest of my life, not knowing.

Roger heeft haar nu namelijk voor de onmogelijke keuze gezet tussen haar dochter en de liefde van haar leven. Claire had het liever niet willen weten, dan was het terugkeren naar Jamie niets meer geweest dan een idee om mee te spelen. Nu ze weet waar Jamie zich bevindt, moet ze snel zijn. Ze weten natuurlijk niet hoe snel Jamie zich weer zal verplaatsen. Claire wordt verscheurd door emoties:


Twenty years ago, I shut the door on the past. It was the hardest thing I’ve ever done. Then when you told me he survived Culloden, that door was flung open. I began to have hope, hope that I could go back to him, that we might have a chance at a life together. But I closed that door a second time. I can’t open it again.

But this isn’t just hope now. It’s real. You can go to Jamie.

And leave Brianna? With what she’s going through? How? How can I do that? I’m her mother, she needs me. I can’t abandon my daughter.



De uren daarna is Claire rusteloos, ze kan het idee van teruggaan naar Jamie nu niet meer loslaten. Nu moet ze alleen nog een manier zien te vinden om Brianna achter te laten, is dat wel mogelijk? Misschien dat ze op haar werk weer de afleiding kan vinden zoals ze dat de afgelopen vijftien jaar ook heeft gedaan.

Claire loopt het kantoor van Joe binnen, waar de botten van een mens op tafel zijn uitgespreid. Meteen toen ik de botten op tafel zag liggen, was ik helemaal blij! Het is natuurlijk altijd de vraag welke adaptaties het boek ondergaat om een script te vormen, maar het is zo cool dat ze dit stuk in de serie hebben weten te integreren. Boeklezers weten natuurlijk waar ik het over heb. Ik zal niet te veel spoilers verwerken in deze review, maar er is een reden waarom Claire aanvoelt wat er gebeurd is met deze persoon. De botten zijn ruim tweehonderd jaar oud en behoren toe tot een blanke vrouw van achterin de veertig, gevonden in een grot in de Caraïben. Blijkbaar is geprobeerd haar hoofd af te hakken met een botte bijl…

Het gesprek tussen Claire en Joe neemt vervolgens een andere wending, waardoor we naar het tweede deel overstappen van de conversatie over het verleden van Claire. Claire durft nu iets meer op te biechten aan Joe, de Schot waar ze het eerder over had, is de echte vader van Brianna. Joe lijkt niet al te geschokt te zijn, als vriend heeft hij Claire slechts een half leven zien leiden met Frank. Als Claire daarentegen nu een nieuwe kans op een leven met liefde krijgt aangeboden, zou ze het met twee handen moeten aanpakken. Was het maar zo gemakkelijk.

143_image_27
143_image_26
143_image_28
143_image_29
143_image_30
previous arrow
next arrow

De aflevering brengt ons vervolgens naar een eerbetoon aan het werk van Frank op de Universiteit. Na een speech van decaan Tramble mixen studenten en docenten om over het onderzoek van Frank te praten. Al snel voegt Sandy Travers zich bij de decaan en Claire. Hoewel ze tien jaar ouder is, herkent Claire haar direct als Frank’s minnares, de blonde vrouw die we eerder al voor de deur zagen staan. Erg ongemakkelijk allemaal. Volgens Sandy zou Frank deze gebeurtenis helemaal niets hebben gevonden, hij hield er niet van om in de belangstelling te staan. Volgens Claire zou Frank juist van de aandacht genoten hebben. Blijkbaar lijken de vrouwen verschillende kanten van Frank te kennen, waardoor een soort strijd ontstaat wie hem het best heeft gekend en wie het meest van hem hield.


You should have let him go. All those years. You never wanted him, but you wouldn’t give him up. He told me he stayed with you for Brianna. But I knew. A part of him was still in love with you, and always would be, no matter how much you broke his heart. I had to live with that, because he was the love of my life -and I wanted him even if it meant I had to share him with you. I could have made him happy. But you were selfish, you wanted it all. So you lived a lie and made Frank and Brianna live it too.


Hoewel Claire dus volgens Joe slechts een half leven heeft geleid, laat Sandy zien dat ditzelfde ook voor Frank gold. Met Sandy had hij een kans gehad op een gelukkig leven. Hoewel het gesprek tussen Sandy en Claire niet in de boeken van Diana Gabaldon staat, vond Graphia het belangrijk ook deze kant van het verhaal te belichten: “Ik wilde expres laten zien dat Sandy en Claire beiden een andere kant van Frank kenden. Ik kan me voorstellen dat hij zichzelf kon ontspannen bij Sandy, aangezien zij niet dezelfde voorgeschiedenis hadden. En hoewel hij nooit van iemand heeft gehouden zoals hij van Claire hield, was Sandy zijn veilige haven.”

Hoewel Claire deze woorden van Sandy absoluut niet had willen horen, heeft het wel iets wakker gemaakt in Claire. Frank hield van Claire, maar daardoor heeft hij net als Claire uiteindelijk twintig jaar van zijn leven weggegooid. Sandy zou er alles voor over hebben om nog maar één dag samen met Frank door te kunnen brengen. Wat Sandy niet weet, is dat hetzelfde geldt voor Claire. Wat zou Claire ervoor over hebben om nog een dag met Jamie samen te kunnen zijn? Dit is iets wat ze met Brianna moet bespreken.

Wat volgt zijn dan ook verschillende gesprekken tussen Brianna en Claire waarin ze de mogelijkheid bespreken voor Claire om terug te keren naar Jamie. Kan ze wel of niet haar dochter zomaar achterlaten in de twintigste eeuw om te zoeken naar liefde? Brianna spoort haar moeder aan naar Jamie terug te gaan. Claire kan terug door de stenen gaan, Brianna is nu volwassen genoeg om voor zichzelf te zorgen. Brianna heeft haar moeder niet meer nodig om voor haar te zorgen zoals toen ze klein was.

Claire wil echter dat Brianna zich realiseert dat ze elkaar waarschijnlijk nooit meer zullen zien, zelfs niet als Brianna gaat trouwen of kinderen zijn. Brianna heeft zich er eigenlijk al bij neergelegd. Hoewel het moeilijk zal zijn om zonder moeder verder te gaan, is het nu ook moeilijk. De reis van Claire wordt vergeleken met de reis naar de maan. Hoe kun je zo’n reis maken en weer terugkeren naar een normaal leven? Het leven zal nooit meer hetzelfde zijn.

Ondanks de zegen van Brianna blijft het een moeilijke beslissing, maar Claire begint zich klaar te maken voor een mogelijke reis terug naar Jamie. Terug in het ziekenhuis zien we het derde deel van de conversatie tussen Claire en Joe, is ze nog wel aantrekkelijk genoeg om terug te keren naar Jamie? Claire stelt zich kwetsbaar op richting Joe en vraagt hem of ze er wel goed genoeg uit ziet om een oude liefde op te zoeken, wat is ze nerveus! I haven’t seen him in twenty years. Have I changed terribly since I first met you?

Volgens Joe mag elke man zich gelukkig prijzen met een vrouw als Claire. Wanneer Joe het kantoor verlaat, staart Claire hem na. Joe realiseert zich dit natuurlijk niet, maar dit is de laatste keer dat Claire hem zal zien. In gedachte neemt ze dan ook afscheid van haar beste vriend.


Claire begint met pakken en het verzamelen van spullen die ze mee wilt nemen naar de achttiende-eeuw. Zo bedenkt ze dat het wellicht handig is om antibiotica mee te nemen, zoals ze in eerdere jaren van dichtbij heeft meegemaakt dat de gezondheidszorg nog zeer beperkt is. Ook krijgt Claire een edelsteen van Brianna, Gillian (a.k.a. Geillis) heeft namelijk in haar notitieboekje geschreven dat een steen noodzakelijk is om door Craigh na Dun te kunnen reizen. Kort wordt nog even genoemd dat Claire bij iedere reis door de stenen inderdaad een edelsteen is verloren, het was simpelweg toevallig dat ze deze toen mee had. Tegelijkertijd biedt deze kleine referentie een voorbode op het vierde seizoen, waar dit aspect nog zeer belangrijk zal blijken.

Verder bereidt Claire zich voor op haar reis door een regenbestendige outfit te ontwerpen (slim hoor), waarin ze al haar spullen gemakkelijk mee kan nemen. In haar koffer gaat vervolgens ook een blouse van Brianna, waar eerder al commentaar op social media was gekomen toen Claire deze desbetreffende blouse droeg op foto’s van Entertainment Weekly. Als Claire zich ten slotte in de spiegel bekijkt, ziet ze niet langer de vrouw met wie Jamie getrouwd is. Ook zij heeft grijze haren en rimpels gekregen. Een beetje haarverf helpt haar zelfvertrouwen weer te verhogen, ze is klaar om terug te gaan naar Jamie!

143_image_35
143_image_34
143_image_36
143_image_37
143_image_38
143_image_39
143_image_40
143_image_41
previous arrow
next arrow

Brianna en Claire nemen afscheid van elkaar op deze laatste kerstdagen samen. Ter herinnering ontvangt Brianna de parelketting die Claire tijdens haar huwelijksnacht van Jamie heeft gekregen. Zo heeft zij ook iets tastbaars om haar ouders aan te herinneren. Brianna probeert zich groot te houden terwijl ze haar moeder voor het laatst omhelst. I’m going to miss you so much. But I’ll be fine. My life is here. Brianna viert kerst met Roger, terwijl Claire de straten van Edinburgh betreedt. Volgens Graphia was de Christmas Carol de perfecte manier om de verhaallijn van Roger en Brianna voorlopig te sluiten: “We zagen dit moment altijd als een eerste stap in de relatie van Brianna en Roger. Brianna heeft geen tradities meer met haar ouders, maar ze kan nieuwe maken met Roger.”

Bron foto’s: Outlander Online en Farfaraway

Direct wanneer Claire uit de taxi stapt, bevindt Claire zich in het 18e-eeuwse Schotland. Dat was snel! We hebben de stenen van Craigh na Dun niet eens gezien. Volgens Graphia was het een moeilijke keuze om de stenen niet aan deze aflevering toe te voegen. We weten echter hoe het gaat, dus was het voor Graphia niet nodig om ook dit gedeelte van Claire’s reis te laten zien.

Eenmaal terug in de tijd vraagt Claire aan een eerste persoon die ze tegenkomt waar ze de printer, Alexander Malcolm, kan vinden. Het is om de hoek. Kan het dan echt zo makkelijk zijn? In het script annoteert Graphia dat het lastig was te beslissen waar de aflevering precies moest eindigen: “We hebben het eind van deze aflevering vaak besproken. We wilden het geen cliché laten zijn dat Claire de deur binnenstapt en Jamie flauwvalt. Matt Roberts had daarentegen iets heel creatiefs bedacht. Fans hebben er al lang genoeg op gewacht en zullen niet teleurgesteld zijn!

En nu is het wachten op de volgende aflevering, waarin we eindelijk weer de dynamiek tussen Sam Heughan en Caitriona Balfe kunnen bewonderen.

143_image_43
143_image_44
143_image_45
143_image_46
143_image_47
143_image_48
143_image_49
143_image_50
143_image_51
previous arrow
next arrow
Reacties

17
0