Aflevering 210 – Prestonpans

Datum: 2021-07-27 12:12:18
0
0
  

Auteur:
Regisseur:
Duur:
58 min
Uitzenddatum:
11 juni 2016

De oorlog die Jamie en Claire dit hele seizoen al hebben geprobeerd te voorkomen, lijkt met de intrede van de winter nu toch echt steeds dichterbij te komen. Waar het in Frankrijk niet lukte om Prince Charles Stuart en zijn opstand tegen de Britten tot een halt te brengen, proberen Jamie en Claire er nu juist alles aan te doen om ervoor te zorgen dat de Schotten dit keer aan de winnende kant komen te staan. Maar is het wel mogelijk de geschiedenis te veranderen nu de stappen uit het verleden zich lijken te herhalen?


“Onze enige hoop was dat we de uitkomst konden veranderen. In m’n hart vreesde ik dat de geschiedenis niet herschreven kon worden. Dat ongeacht hoeveel veldslagen wij ook zouden winnen, de overwinning buiten ons bereik zou blijven” – Claire Fraser


Met haar herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog is het Claire die zich de gevolgen van oorlog nog goed voor de geest kan halen. Hoeveel levens zullen nog verloren gaan? Dit keer staan de levens van verschillende dierbaren op het spel, waaronder dat van Jamie. Is Jamie gedoemd te sterven op het slachtveld? De tijd zal het leren… Laten we samen eens in deze aflevering vol actie duiken. Let uiteraard op voor spoilers als je de aflevering nog niet gezien hebt!




Na alle politieke intriges aan het Franse hof in de eerste helft van dit seizoen, zijn het nu de Schotse clans die zorgen voor onrust. Hoewel Jamie eerder nog de mogelijkheid had om in het oor van Charles in te fluisteren, zijn er nu verschillende stemmen binnen het Jacobitische kamp die de mening van de prins proberen te beïnvloeden. Clans die normaal gesproken aartsvijanden van elkaar zijn, moeten het nu eens zien te worden over de strategie van de Jacobites. De vijand is nabij, maar wat is de beste strategie om verder te gaan? Waar de één claimt dat een overwinning nabij is en ze direct door moeten zetten, is de ander meer voorzichtig en afwachtend. Kwartiermeester John O’Sullivan is er bijvoorbeeld van overtuigd dat de Schotten hun tijd verspillen met niets doen, terwijl Generaal George Murray liever op de sterke verdedigingspositie blijft.

Het voornaamste probleem is Tranent Meadows, een moeras dat tussen het kamp van de Schotten en de Britten in ligt. Een leger zou dit moeras met paarden, munitie en kanonnen moeten oversteken, om vervolgens vast komen te zitten in de modder. Jamie probeert koste wat kost de prins over te halen het leger niet zomaar het moeras in te sturen, zeker niet voordat verkent is of de grond ook daadwerkelijk door soldaten te betreden is. Het bewijst direct al een pittige strijd te worden om ervoor te zorgen dat de Schotten dit keer de oorlog niet zullen verliezen.

Uiteraard zijn het de woorden van O’Sullivan die Prince Charles liever hoort. Hij praat immers over de dapperheid die de soldaten wel durven te tonen, terwijl Murray als een lafaard achter de linies mag blijven. Charles blijft overtuigd van zijn goddelijke doel, helemaal na zijn successen in Edinburgh. Het is volgens Jamie echter het verrassingselement waarmee de Schotten steeds in het voordeel waren. De Britten zijn nu meer berekend op de strijd en klaar voor het gevecht. Gelukkig is Charles zo verstandig de vernietiging van het leger niet te riskeren. Er moet een manier zijn om veilig aan de overkant van het moeras te komen en zo de vijand te kunnen verslaan.



Ondertussen zijn ook de mannen in het kamp het wachten zat. Zoals voorheen beginnen de clans elkaar uit te dagen, waarbij vooral de mannen van Lallybroch en Castle Leoch elkaar op de zenuwen werken. Jamie heeft echter het perfecte plan bedacht om zijn mannen bezig te houden. Er is immers een dappere man nodig om het moerasland te gaan verkennen. Zo’n missie, met pistolen en kanonnen vanuit de Engelsen op zich gericht, is een zelfmoordmissie. Tenzij de man voorzichtig is en geluk heeft. Dougal begrijpt al snel waar Jamie op duidt en gaat akkoord. Het zou Dougal de perfecte gelegenheid bieden zichzelf bij de prins te bewijzen en zijn nabijheid te verdienen.

Terwijl iedereen toekijkt, klimt Dougal op zijn paard en rijdt hij het Britse kamp tegemoet. Ook Charles Edward Stuart komt zien wat deze dappere man probeert te ondernemen. Hoewel Charles nu tussen de mannen van zijn leger staat, wordt hij door hen niet herkend. Het geeft aan dat de mannen eigenlijk niet eens weten waar ze voor vechten. Ze vechten voor een ideaal, een land met een Schotse koning aan het hoofd. Dat is ze in ieder geval verteld. De vraag is nu of ze daadwerkelijk de noodzaak voelen voor dit doel te strijden. Hoe kun je je eigen leven voor dat van iemand anders op het spel zetten als je die ander niet eens kent? Opnieuw blijkt dat dit een zaak is die gedoemd is te verliezen.

Terwijl de kogels Dougal om de oren blijven vliegen, weet hij zijn weg terug uit het moeras veilig te vinden. Zijn moed heeft hij in ieder geval bewezen nu duidelijk is geworden dat het niet mogelijk is om een leger door dit gebied heen te sturen. Hoewel wachten of terugtrekken de enige optie lijkt, ziet Prince Charles ook dit niet zitten. De generaal moet een andere manier zien te vinden om bij de Britten te komen.




De oplossing dient zich echter sneller aan dan verwacht als een man uit het Jacobitische leger zich bij Fergus en Claire meldt. De man vertelt dat de landen van zijn familie zijn en hij de weg daar als zijn broekzak kent. Hoewel er een moeras ligt tussen het leger van de Schotten en de Britten, kent hij een weg die door dat moeras loopt en die veilig te begaan is. Op die manier zou een verrassingsaanval op de Britten mogelijk zijn, waardoor de Schotten opnieuw in het voordeel zijn.

Generaal Murray en Jamie zijn het er in ieder geval over uit. Dit is de oplossing om dit gevecht te kunnen winnen! Prince Charles blijft echter onzeker en zou graag eerst nog de mening van kwartiermeester O’Sullivan willen horen. Opnieuw toont het dat Charles erg afhankelijk van anderen is geworden en onzeker is in de stappen die gezet moeten worden. Met alle verschillende meningen en visies gaat het echter nooit lukken deze oorlog te winnen. Zo vertelt ook acteur Andrew Gower, die de rol van Prince Charles Stuart vertolkt:

Het gaat steeds minder om wat de prins wil en wat de prins kan doen en meer om de andere mensen die voor hem beslissingen maken. Hij laat de controle van zijn leger over aan deze oudere mannen, van wie één een alcoholist is en de ander een gepensioneerde tuinman. In essentie heeft hij de controle aan Murray en O’Sullivan zonder enige toestemming overgedragen. Daardoor wordt de prins steeds meer gefrustreerd. Je ziet zijn oude gedrag weer naar boven komen, want oude gewoontes roesten niet.



Met het risico te veel tijd te verliezen gaat ook Charles uiteindelijk akkoord met het plan. Terwijl Ross, Kincaid, Rupert en Angus de laatste zaken bespreken voordat ze wellicht hun levens op het slachtveld verliezen, ontstaan ook bij Murtagh de eerste twijfels. De kennis van de toekomst weegt zwaar op hem. Hij weet dat ze de strijd bij Prestonpans zullen winnen, maar de slag bij Culloden uiteindelijk gaan verliezen. Wat heeft het dan voor zin om nu je eigen leven op het spel te zetten? Jamie heeft dezelfde twijfels. Ze hebben in Frankrijk gefaald de oorlog vroegtijdig te stoppen. Gaan zij hiermee hun onvermijdelijke dood tegemoet? Deze strijd zullen ze winnen, als een belofte van de geschiedenis. Maar hoe zit het met de volgende?


“Normaal gesproken houd je jezelf voor dat je eigen acties in de strijd bepalend zijn of je verliest of wint. Je weet dat je door zal leven in de herinnering van je dierbaren, dat je acties betekenis hebben. Dit voelt anders. We maken onderdeel uit van een leger van 2000 man. Mijn dood, jouw dood, is op zichzelf betekenisloos.” – Murtagh Fitzgibbons Fraser


Ook Claire houdt zich bezig met alle voorbereidingen. Zij zal samen met de vrouwen het veldhospitaal bemannen, waar ze, op orders van Charles, zowel de Schotse soldaten als de Engelse soldaten zal verzorgen. Fergus wordt opgedragen ook hierin bij te dragen, maar de Franse jongen heeft andere plannen. Om zich heen ziet hij alle mannen zich klaarmaken voor de strijd, iets waar hij zelf ook een bijdrage aan wil leveren. Hij blijkt dan ook al snel spoorloos te zijn, voordat hij tussen de mannen op het slachtveld opduikt.




Het is een korte en bloederige strijd waarin de Schotten hun overwinning weten te halen, maar ook levens verloren gaan. Claire heeft dan ook al snel haar handen vol met het verzorgen van alle gewonden. Eerst zijn het alleen de Schotten die medische hulp nodig hebben, maar even later druppelen ook de eerste Britse soldaten binnen. Het was immers de wens van Charles dat ook zijn toekomstige Britse onderdanen geholpen zouden worden. Dougal heeft deze memo echter niet meegekregen en struint het slachtveld af op zoek naar Britse overlevenden om ze vervolgens zelf te helpen het loodje te laten leggen. Hij is wreed en van mening dat geen enkele Brit daar levend vandaan mag komen. Zo vertelt ook acteur Graham McTavish:

Ik wilde Dougal heel graag portretteren als een formidabele strijder, maar ook als iemand die grote schade kan richten aan ieder die zich op zijn pad begeeft. Toen ik ging vechten wilde ik dat het lelijk en rommelig was en juist niet elegant, omdat het daadwerkelijk wreed is geweest. Ik wilde op geen enkele manier laten zien dat hij sympathie had voor de ander. Wat Dougal betreft zouden er geen gevangenen zijn geweest. Deze mensen moesten worden uitgeroeid.

Zodra Charles hoogte krijgt van het gedrag van Dougal, is hij de moed die hij eerder die dag heeft getoond alweer vergeten. Wispelturig als hij is, eist hij nu de verwijdering van Dougal uit het Jacobitische leger. Jamie weet zijn oom nog te redden door te stellen dat hij een goede strijder is. Charles zou hem beter in de verkenning kunnen inzetten, zodat Charles hem niet meer hoeft te zien maar hij wel van zijn vaardigheden gebruik kan maken. Dougal dankt hem voor zijn hulp en het plan dat alleen een echte MacKenzie zou kunnen hebben verzonnen. Met zijn herinnering aan de eed legging in Castle Leoch ziet Dougal echter ook nog steeds de bedreiging in Jamie. Zou hij Colum als Laird van clan MacKenzie willen opvolgen?




Niet voor iedereen heeft de strijd bij Prestonpans een goede afloop. Jamie, Murtagh Fergus keren ongedeerd terug, maar Rupert blijkt met het zwaard opengereten te zijn. Terwijl alle zorg naar hem uit gaat, is het uiteindelijk Angus die zijn laatste adem uitblaast. De knal van een kanonskogel heeft hem intern meer schade aangericht dan gedacht, waardoor Claire niets meer voor de man kan doen.

Het nummer dat de overlevenden van Prestonpans zingen om het verdriet weg te spoelen is een Brits liedje uit 1728 van John Dyer. In de tekst worden verschillende metaforen gebruikt, waarbij de ‘dode mannen’ als term wordt gebruikt voor de lege flessen alcohol. ‘Onder de doden gaan liggen’ betekent vervolgens zo dronken worden dat je van je stoel glijdt en onder de tafel belandt waar de lege flessen zijn weggegooid. Een passend nummer voor de situatie na deze strijd.

Here’s a health to the King and a lasting peace
To faction an end, to wealth increase.
Come, let us drink it while we have breath,
For there’s no drinking after death.
And he that will this health deny,
Down among the dead men, down among the dead men,
Down, down, down, down;
Down among the dead men let him lie!

De strijd om Prestonpans is dan misschien gewonnen, reden om feest te vieren is er dan ook zeker niet. In oorlogen gaan levens verloren en voorlopig is deze strijd nog niet voorbij. Helemaal niet nu de stappen richting de battle of Culloden lijken te worden gezet…


Bron foto’s: Outlander-Online en FarFarAway
Reacties

0
0