De muziek van seizoen 4: Bear McCreary vertelt

Datum: 2019-03-21 13:11:45
6
0
  

Een belangrijk aspect van Outlander is de muziek. De muziek brengt je mee naar een specifiek tijdperk, een specifieke gebeurtenis en een specifieke cultuur. Denk bijvoorbeeld aan de doedelzakken van het eerste seizoen en de Franse klassieke muziek uit het tweede seizoen. Voor dit vierde seizoen stond componist Bear McCreary, die al jaren verantwoordelijk is voor de muziek in Outlander, weer voor een grote uitdaging. Dit seizoen brengt ons als kijker naar de straten van Wilmington, de wildernis van North Carolina, de spanning van de opkomende Amerikaanse revolutie en het moderne leven in de jaren ’60. Het doel van McCreary is daarbij om ons als publiek door al deze verschillende verhalen te leiden, en het drama van de serie verder te ondersteunen.

The Skye Boat Song

Zoals hij zelf op zijn website beschrijft, begon McCreary met het componeren van een nieuwe versie van The Skye Boat Song, het liedje dat wordt gebruikt titelsong aan het begin van elke aflevering. Elk seizoen heeft ons tot nu toe één of meerdere verschillende versies van dit liedje laten horen, waarbij het gevoel, de sfeer en de plek van het verhaal wordt weergegeven. Het is zeldzaam dat een titelsong verandert met de seizoenen. Vaak is het één bekende tune die alle seizoenen wordt gebruikt. Maar niet bij Outlander…

Het was duidelijk dat de titelsong voor het vierde seizoen Amerikaans moest klinken, aangezien het hele seizoen zich daar zou afspelen,” vertelt McCreary. “Ik werkte samen met muziekwetenschappers en deed onderzoek naar populaire volksmuziek van voor de Amerikaanse revolutie. En wellicht is het geen verrassing, maar de meeste Amerikaanse liedjes waren afkomstig uit Engeland, vaak met nieuwe teksten. Eén van de meest bekende liedjes was ‘The Liberty Song’ met teksten van John Dickinson. Dit is ook het nummer dat is gebruikt in de finale van het derde seizoen van Outlander!”

Als je de woorden weghaalt van de muziek, blijft voornamelijk Britse muziek over. Dit betekende dat de muziek in essentie eigenlijk weinig zou verschillen van de muziek gebruikt in eerdere seizoenen om Engeland en Schotland aan te duiden. Om een Amerikaans geluid aan de muziek mee te geven, moest McCreary dus verder zoeken. Hij besloot buiten de eerder gestelde kaderen te kijken, en zocht ook naar het Amerikaanse geluid in muziek uit de 20e-eeuw. Op die manier kwam hij terecht bij muziek uit de Appalachian Mountains, waar gedurende honderden jaren het bluegrass geluid is ontstaan. Deze muziek wordt getypeerd met instrumenten als de banjo, mandoline, fluit en dulcimer (snaarinstrument).

Ja, muziek in de Appalacian Mountains heeft zich vooral in de 20e-eeuw ontwikkeld, maar het was wel de muziek die onze tijdreizigers Claire en Brianna zouden hebben geassocieerd aan deze regio. Claire, Roger en Brianna zouden bekend zijn met deze muziek en het waren ook hun nostalgische gevoelens aan de 20e-eeuw die mij hebben doen beslissen dit geluid te gebruiken. En bovendien probeer ik geen documentaire te maken over koloniaal Amerika. Ik maak muziek die de emotionele reis van de personages ondersteund.

Om de titelsong vervolgens totaal anders te laten klinken dan zijn voorgangers, is het volgens McCreary belangrijk grote, gewaagde stappen te nemen. “In mijn eerste versie heb ik vocaliste Raya Yarbrough a capella geïntroduceerd, waarbij ze langzaam wordt ondersteund door de banjo, mandoline en dulcimer,” vertelt McCreary in zijn blog. “Pas in het tweede deel schuif ik de bas een beetje omhoog en wordt ook de drum toegevoegd. Dit ritme brengt ons naar een versie zoals deze in de 20e-eeuw zou worden uitgevoerd. En voor het laatste refrein wordt Raya voor het eerst bijgestaan door andere zangers. Raya, die opgevoed is met folk en blues, wist precies wat ze moest doen. En daarmee was de titelsong compleet!”

Als ik terugkijk naar mijn ervaringen met dit liedje, is het echt een vreemde reis geweest. In het eerste seizoen was ik zelfs bang om een woord te veranderen in de tekst! Sindsdien heb ik zowel de tekst als de muziek in zoveel verschillende stijlen aangepast. Maar toch blijft de integriteit van het liedje elke keer hetzelfde. De muzikale DNA blijft bestaan, zijn identiteit blijft behouden. Ik ben blij wat dit liedje allemaal heeft gedaan voor mijn creatieve leven.

The Bluegrass sound

Met de keuze voor muziek uit de Appalacian Mountains was het geluid voor het vierde seizoen van Outlander geboren. De instrumenten horen we al terug in de eerste aflevering, maar vooral in de tweede aflevering Do No Harm maakt de muziek zijn eerste kenmerken bekend. Als Jamie en Claire op de boot zitten richting River Run horen we de banjo en dulcimer. Later in de aflevering, als Rollo is aangevallen door een stinkdier, maken we kennis met de speelse geluiden van deze instrumenten. En vanaf die aflevering groeit de aanwezigheid van het bluegrass geluid.

Toch wilde McCreary ook instrumenten uit eerdere seizoen behouden. “Ik wist dat ik ook de Schotse invloeden wilde bewaren, met name de doedelzak en de Schotse fluit, omdat we deze instrumenten zijn gaan associëren met Jamie en Claire,” vertelt hij. “Ik vond het ook belangrijk om het publiek wat herkenning te geven in het kijken van dit nieuwe seizoen.”

De originele thema’s, behorende bij de belangrijkste personages, speelden dan ook nog een belangrijke rol dit seizoen. Zo horen we het thema van de stenen in Schotland, maar ook het thema van Frank, als is het op een meer mysterieuze manier aangezien hij vorig seizoen overleden is. Fergus, Marsali, Lord John Grey, Murtagh en ook Willie hebben allemaal hun eigen thema dat als een echo klinkt door de betreffende scenes. Volgens McCreary was dit de moeilijkste uitdaging van het seizoen. De klankkleur van de thema’s behouden, maar deze tevens op een nieuwe manier met het Amerikaanse geluid verweven.


Nieuwe thema’s

Gedurende de jaren en seizoenen van Outlander hebben de belangrijkste thema’s zich al gevormd. Voor het vierde seizoen was het echter belangrijk dat deze thema’s werden aangepast om nieuwe situaties, locaties en verhaallijnen te kunnen representeren. Deze nieuwe thema’s worden gemengd met de bekende thema’s om connecties voor het publiek te kunnen duiden en de impact van emotionele momenten te kunnen vergroten.

Eén van deze nieuwe thema’s is die van Brianna en Roger. “Het komt misschien als een verrassing dat deze twee personages samen nog geen themasong hadden,” vertelt McCreary. “Maar zelfs Brianna had nog geen eigen thema. In het derde seizoen zagen we haar namelijk alleen maar de geest van Jamie achtervolgen, ze had nog geen eigen verhaal. Brianna en Roger doeken enkel op in de verhaallijn van Claire, waardoor weinig ruimte was om ook voor Brianna en Roger een thema in te voegen.”

Met de start van het vierde seizoen krijgen Brianna en Roger hun eigen verhaallijn, waardoor voor Bear McCreary het perfecte moment was aangebroken om ook voor hen een thema te schrijven. Roger en Brianna krijgen meer gewicht in de televisieserie en ook meer daadwerkelijke tijd op het scherm, dat ook de producenten vonden dat hun muzikale thema te veel leunde op dat van Claire en Jamie. Er moest een muzikaal thema bedacht worden dat naast dat van Jamie en Claire in de serie kon fungeren.

In het componeren van een thema voor Roger en Brianna vond ik het belangrijk om een thema te maken dat uniek was, maar tevens dezelfde emotionele impact kon hebben over de loop van meerdere seizoenen zoals dat van Claire en Jamie. Ik heb daarbij vooral geluisterd naar muziek uit de jaren ’60. Een simpele akoestische gitaar vormt de basis van het thema, gevolgd door een rustige melodie op de mandoline.

Volgens McCreary lijkt het thema daarmee op dat van Claire en Jamie, met subtiele Schotse reverenties en invloeden. De hint naar populaire muziek uit de jaren ’60 helpt ons als publiek daarbij herinneren dat Brianna en Roger eigenlijk uit een andere tijd afkomstig zijn, één die dichter bij dat van ons ligt. Het thema is voor het eerst te horen in de eerste aflevering, als Jamie en Claire voorzichtig uitspreken dat Amerika hun thuis kan zijn in de toekomst. Vervolgens is het thema te horen zodra een scene met Roger of Brianna plaatsvindt.

Zo vertelt McCreary: “Het thema representeert hun beiden en hun reis naar elkaar. Bijvoorbeeld als Brianna aankomt in het verleden in de aflevering Down the Rabbit Hole. De muziek maakt een combinatie van het eerste en het vierde seizoen, waardoor voor het publiek duidelijk is dat Brianna door de tijd is gereisd. Maar mijn favoriet is toch wel de scene van de handfasting ceremonie, waar individuele noten zijn geplukt uit de thema om een elegant en langzaam geheel te maken tegen een achtergrond van een strijkorkest voordat het uitgroeit tot een energiek, lyrisch statement.”

Het thema van Roger en Brianna is slechts één van de nieuwe thema’s dit seizoen. Het vierde seizoen van Outlander introduceert namelijk een nieuwe antagonist, Stephen Bonnet, gespeeld door Ed Speleers. Bear McCreary was meteen onder de indruk van zijn aanwezigheid en wilde een thema schrijven dat zou passen bij zijn eigenschappen als schurk. Het thema voor Stephen Bonnet is dan ook kwaadaardig, maar met terugkomende intervallen die het een sinistere sfeer geven. Opnieuw haalde McCreary hiervoor vooral inspiratie uit de nieuwe instrumenten van dit seizoen. Dit keer vroeg hij de spelers met de mandoline en dulcimers echter rauwe geluiden te maken.

Technisch gezien maakt Stephen Bonnet zijn entree in de eerste aflevering, wanneer Jamie en Claire besluiten hem zijn vrijheid te geven. Op dit punt van het verhaal is zijn kwaadaardigheid voor velen nog onbekend, wat McCreary ook in de muziek wilde laten terugkomen. “Ik heb hem dit keer geïntroduceerd met de major-key versie van zijn thema, om het publiek op die manier hopelijk op het verkeerde been te zetten,” vertelt McCreary in zijn blog. Maar die vriendelijke versie is maar van korte duur. De ‘kwaadaardige’ versie is bijvoorbeeld te horen in de afleveringen Down the Rabbit Hole, Providence en Wilmington.

Normaal gesproken hebben ook plaatsen hun eigen muzikale thema in Outlander. Plaatsen worden op die manier net zo gerepresenteerd als de personages, zoals Schotland, Parijs en de Caraïben. Eén specifieke locatie vroeg echter om meer. Fraser’s Ridge moest een eigen, specifiek thema krijgen.

We zien Fraser’s Ridge voor het eerst aan het einde van de derde aflevering, The False Bride. Dit is de plaats waar Jamie en Claire zich uiteindelijk zullen settelen en de rest van hun verhaal zich zal afspelen. Een plaats die dus ook in de toekomst een belangrijk aspect zal vormen in het narratief. In eerste instantie maakte Bear McCreary een motief dat gebaseerd was op het muzikale thema van Claire en Jamie, aangezien het voor deze personages een belangrijke plek is. Maar langzaam kwam de conversatie tussen McCreary en showrunner Ronald D. Moore op gang om deze plek een eigen, specifiek thema mee te geven. Zo vertelt McCreary:

Het thema van Claire en Jamie representeert hun gepassioneerde avonturen. In deze context werd de kracht van hun thema echter ook een zwakte. De melodie was te bekend om te gebruiken in een scene dat gaat over een nieuw begin. In de scene waar Jamie en Claire uitkijken over het land moeten we denken aan Fraser’s Ridge als hun thuis, we moeten denken aan de toekomst en niet aan het verleden.

Aangezien Jamie en Claire een nieuw leven in Amerika beginnen, heb ik hierbij ook vooral de bluegrass sound gebruikt. Het is een simpele melodie geworden, die onthult hoe stabiel hun relatie nu is en hoe tevreden ze zijn met de situatie. Vervolgens komt dit thema ook terug in de afleveringen Common Ground en The Birds & The Bees in de scenes dat de familie Fraser werkt aan het opbouwen van een nieuw leven in Amerika.

Het is niet de bedoeling dat dit thema compleet het thema van Claire en Jamie zal vervangen. We wilden een nieuw thema introduceren dat hun nieuwe leven in Amerika voorstelt, vrij van herinneringen uit het verleden.

The Native Americans

Een andere belangrijke introductie dit seizoen zijn de instrumenten van de Native Americans, die in de mysterieuze opening van de allereerste aflevering al te horen zijn. Vervolgens worden deze instrumenten weer gebruikt om de ontmoeting tussen Claire en Otter Tooth vorm te geven in de aflevering The False Bride. En wat start als een subtiele introductie, groeit uit tot een gehele soundtrack als het verhaal dieper duikt in de cultuur van de Cherokee en Mohawk stammen.

Bear McCreary vond het erg belangrijk de aanwezigheid van de Native Americans te ondersteunen met de aanwezigheid van authentieke instrumentatie, zoals percussie en houten blaasinstrumenten. En hoewel deze instrumenten de ruggengraat vormen van veel scenes betreffende de Native Americans, was voor sommige momenten een meer speciaal thema nodig. “Ik heb een keer vocalen toegevoegd aan het al bestaande instrumentale palet,” vertelt McCreary. “Normaal gesproken gebruiken we vocalen alleen in de aanwezigheid van Claire. Dit was de eerste keer dat we een duidelijke stem gebruikten!”

Een eerste sequentie hiervan is te horen in de aflevering Common Ground, waar Jamie wordt geconfronteerd met een beer. De vocale partij is hierbij gebaseerd op de bestaande Cherokee Bear Dance. Een tweede sequentie is te horen in de finale, waar Claire het verhaal hoort van Otter Tooth. “Voor mij was het vooral belangrijk dat de Native Americans hun wijsheden, taal en gebed in deze muziek konden vertalen,” aldus Bear McCreary. “Ik wil de cultuur van de Native Americans zo authentiek mogelijk representeren, maar soms moest ik ook in de dramatische behoeften voorzien. Het resultaat is dat verschillende thema’s soms in elkaar overlopen.”

Zelf is Bear McCreary vooral dankbaar te hebben mogen werken aan een veelzijdig project als Outlander. In zijn blog bedankt hij dan ook iedereen met wie hij de afgelopen jaren heeft samengewerkt met speciale dankbaarheid aan Diana Gabaldon en Ronald D. Moore die hem de kans hebben gegeven aan deze unieke serie mee te mogen werken. “Ik had nooit gedacht mee te mogen werken aan een project waarin ik zowel doedelzakken als banjo’s en Franse elementen kan inzetten tegenover de percussie van de Caraïben en de Native Americans. Werken aan Outlander is één van de meest creatieve uitdagingen van mijn carrière geweest en ik kijk ernaar uit te zien waar dit avontuur ons verder brengt.”


Bron foto’s: FarFarAway
Reacties

6
0